Toekomstbestendig opleiden vraagt om samenwerking en andere keuzes

Toekomstbestendig opleiden vraagt om samenwerking en andere keuzes

Op woensdag 13 mei kwamen leden van OnderhoudNL bijeen in de Apenheul in Apeldoorn. Het centrale thema van deze dag was toekomstbestendig opleiden. Dat dit onderwerp leeft in de sector, werd al snel duidelijk. De vraag is niet óf er behoefte blijft aan vakmensen, maar vooral: hoe zorgen we ervoor dat er genoeg goed opgeleide vakmensen blijven?

Twijfels en keuzes in de praktijk

Ook David van As, directeur van Schildersbedrijf Van As uit Beekbergen was naar Apeldoorn afgereisd en herkent de vragen die veel bedrijven hebben: “Wij vragen ons soms af wat zinvol is als het gaat om opleiden. Binnen welk kader doe je dat? Dat hangt ook af van de visie van je bedrijf. Motivatie is heel belangrijk en vakinhoud komt daarna. Maar wat wil de nieuwe generatie eigenlijk? Willen ze vooral een mooi vak uitoefenen, of spelen zaken als afwisseling en werk-privébalans een grotere rol?”

Waarom dit thema zo belangrijk is

Volgens OnderhoudNL is toekomstbestendig opleiden een van de belangrijkste thema’s voor de toekomst. Veel ervaren vakmensen gaan de komende jaren met pensioen. Tegelijk is het steeds lastiger om nieuwe mensen aan te trekken én te behouden. Verenigingsmanager Mark Hulsen van OnderhoudNL licht toe: “Jongeren zoeken werk dat bij hen past, waarin zij zich kunnen ontwikkelen en gezien worden. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar opleiden, begeleiden en samenwerking binnen de hele keten.”

Samen bouwen aan een sterk leerlandschap

De dag stond onder leiding van dagvoorzitter Alko Tolner, die de gesprekken in goede banen leidde en zorgde voor verbinding tussen de verschillende perspectieven. Tijdens het event werd al snel duidelijk dat bedrijven, opleiders en brancheorganisaties elkaar nodig hebben om structureel verschil te maken. Niet denken in losse organisaties of systemen, maar vanuit de leerling en de praktijk. Dat betekent: minder denken in eigen belangen en meer samenwerken. Kennis delen, samen opleiden en het makkelijker maken voor leerlingen om hun weg te vinden.

Nieuwe generatie vraagt iets anders van werkgevers

Een opvallend aspect dat tijdens de dag naar voren kwam, is dat de nieuwe generatie andere verwachtingen heeft van werk. Gastspreker Laura Bas benadrukte dat jongeren anders kijken naar hun loopbaan dan eerdere generaties. Voor hen is werk-privébalans belangrijk. Zij willen zich ontwikkelen, maar ook tijd hebben voor zichzelf, hun familie en hun interesses.

Dat vraagt iets van werkgevers in de sector. Het gaat niet meer alleen om een goed salaris of vaste baan, maar ook om aandacht, begeleiding en flexibiliteit. Jongeren willen zich gezien voelen en duidelijk weten wat hun toekomstmogelijkheden zijn.

Voor bedrijven betekent dit dat zij anders moeten kijken naar opleiden en werkgeverschap. Denk aan goede begeleiding op de werkvloer, ruimte om te leren en duidelijke communicatie. Ook de rol van de leermeester wordt steeds belangrijker. Deze persoon maakt vaak het verschil in hoe een jongere het vak ervaart.

Leren van elkaar

Tijdens het event werd duidelijk dat veel bedrijven hiermee bezig zijn, maar ook zoeken naar hoe zij dit goed kunnen aanpakken.

Juist daarom is het volgens David van As zo waardevol om dit soort thema’s met andere ondernemers te bespreken en ervaringen te delen. “Ik zie dat veel bedrijven tegen hetzelfde aanlopen. Tegelijk merk ik dat wij als bedrijf al best flexibel zijn, bijvoorbeeld in werktijden en hoe we mensen inzetten op de werkvloer.” De bijeenkomst heeft hem ook concrete inzichten voor de praktijk gegeven. “We moeten jongeren vanaf het moment dat ze binnenkomen écht laten meetellen: tijd en ruimte geven en het vertrouwen om zich te ontwikkelen. Nieuwe mensen zijn eigenlijk direct van waarde en volledig inzetbaar. We gaan ze voortaan direct vanaf het begin in de volle breedte van het vak laten meedraaien. Zo leren ze sneller en voelen ze zich serieus genomen.”

Sandra de Jongh, directeur van Schildersvakopleiding Midden-Nederland, ziet dat er nog stappen te zetten zijn in de samenwerking: “Binnen de Schildersvakopleidingen zijn er nog te veel verschillen. We moeten de samenwerking versterken. Ook merk ik dat de beleving van opleiden bij bedrijven heel verschillend is. De urgentie is niet overal even duidelijk. Door personeelstekorten is de werkdruk hoog en er zijn niet genoeg leermeesters.”

Leren van andere inzichten

Gastspreker Martijn Verspeek ging tijdens een openhaardgesprek in op thema’s als werkgeverschap, motivatie en het werken met jonge generaties. Verspeek is ondernemer en staat bekend om zijn vernieuwende kijk op goed werkgeverschap en het binden van medewerkers. Hij laat zien hoe je als bedrijf aantrekkelijk blijft voor (jonge) vakmensen door aandacht te geven aan de mens achter het werk.

Tijdens het gesprek maakte hij duidelijk dat het aantrekken en behouden van medewerkers niet alleen gaat over het vak, maar vooral over hoe je als werkgever met mensen omgaat. Aandacht, duidelijkheid, vertrouwen, duidelijke communicatie en perspectief spelen daarbij een grote rol.

Samen verder

De gesprekken tijdens deze dag laten zien dat toekomstbestendig opleiden geen verantwoordelijkheid is van één partij. Het vraagt om gezamenlijke keuzes en acties, zowel landelijk als regionaal.

Volgens Sandra de Jongh ligt hier een gezamenlijke opgave voor de sector. “Het is belangrijk dat we samen werken aan een inspirerende werkomgeving. Als Schildersvakopleidingen kunnen wij een grote rol spelen in het opleiden van nieuw talent, maar ook in het trainen en doorontwikkelen van mensen die al in het vak zitten.” De bijeenkomst in de Apenheul hielp om dat gezamenlijke besef verder te vergroten. “Het is prettig om dit met andere opleiders en ondernemers te bespreken. Zo ontstaat er meer bewustwording en draagvlak. De verandering moeten we echt samen vormgeven.”

Mark Hulsen sluit af: “De urgentie is duidelijk. Tegelijk groeit het vertrouwen dat de sector dit samen kan oppakken. Door kennis te delen, samen te werken en de vakman van de toekomst centraal te zetten, wordt gebouwd aan een sterke en aantrekkelijke sector voor nieuwe generaties.”