Klimaatadaptatie woningcorporaties vraagt om vastgoedonderhoud met ‘groene vingers’

Klimaatadaptatie woningcorporaties vraagt om vastgoedonderhoud met ‘groene vingers’

Steeds meer woningcorporaties gaan aan de slag met klimaatadaptatie. Gebouwen worden aangepast om bijvoorbeeld hittestress en wateroverlast tegen te gaan. Daarbij wordt vaak gekozen voor het vergroenen van gevels en daken. Niet met RAL6002, maar met beplanting die op een dak of aan de gevel groeit. Dit kan voordelen bieden zoals een lagere omgevingstemperatuur, betere geluidsisolatie, een langere levensduur van de dakbedekking en een betere waterregulatie. 

Voor onderhoudsbedrijven betekent deze ontwikkeling dat hun rol verandert: niet alleen renoveren en verduurzamen, maar ook meedenken over klimaatgerichte oplossingen. Dat vraagt om nieuwe samenwerkingen, nieuwe kennis en een integrale blik op vastgoedonderhoud. In dit artikel verkennen we waar corporaties nu staan, welke kansen er liggen voor onderhoudsbedrijven en hoe de sector de eerste stappen zet richting ‘groen vakmanschap’.

VHG en OnderhoudNL organiseerden op 11 november 2025 een eerste kennismakingsbijeenkomst bij The Green Village in Delft

Onderzoek Dutch Green Building Council

Uit een recente analyse van 830.000 sociale huurwoningen van 53 woningcorporaties, uitgevoerd door stichting Dutch Green Building Council, blijkt dat bewoners van deze huizen vaker te maken krijgen met de effecten van klimaatverandering dan bij de gemiddelde woning. De woningen kampen met meerdere door klimaatverandering verergerde problemen tegelijk. Voor corporaties een grote opgave om mee aan de slag te gaan.

Aedes, de brancheorganisatie van woningcorporaties ziet dat de verduurzamingsopgave begint te knellen. Corporaties hebben te maken met opgaven voor zowel verduurzaming, als leefbaarheid én nieuwbouw. Daarnaast concurreren de adaptatiemaatregelen nu nog vaak met energetische maatregelen. Toch is adaptatie geen luxe, maar een manier om toekomstige kosten, klachten en schade te voorkomen.

Groen als nieuwe onderhoudsopgave

Bij het versterken van de klimaatadaptatie van de woningen van woningcorporaties komen hoveniers en onderhoudsbedrijven elkaar steeds vaker tegen. Er zijn al een paar mooie samenwerkingsvoorbeelden in de praktijk, maar feitelijk staat de combinatie ‘verduurzaming & vergroening’ nog in de kinderschoenen.

Dit type verduurzaming is van een hele andere orde dan de gebruikelijke verduurzamingswerkzaamheden die onderhoudsbedrijven al jaren uitvoeren en vraagt meer dan een paar ‘groene vingers’ en bouwtechnische kennis. Denk bijvoorbeeld aan de integratie van groen in de onderhoudscycli, andere risico’s waar men mee te maken krijgt (bijv. worteldruk, waterberging, windbelasting bij groene gevels) en nieuwe materiaal- en systeemkennis. Het is daarom voor beide partijen belangrijk om zo vroeg mogelijk in het traject al aan tafel te zitten.

Kennismakingsbijeenkomst bij The Green Village

Om te kijken waar onderhoudsbedrijven en hoveniers elkaar op dit vlak kunnen helpen en van elkaar kunnen leren, hebben de VHG en OnderhoudNL op 11 november een eerste kennismakingsbijeenkomst georganiseerd bij The Green Village in Delft. Deze bleek een schot in de roos. Met zo’n 70 deelnemers bestaande uit zowel VHG- als OnderhoudNL-bedrijven, aangevuld met vertegenwoordigers van woningcorporaties en gemeenten, ontstond vanaf de aftrap een energieke sfeer. De combinatie van verduurzaming en vergroening leeft duidelijk en deze bijeenkomst liet zien dat er al veel mogelijk is en dat er vooral veel te winnen valt door beter samen op te trekken.

Wat de praktijk laat zien

Weverling Groenproviders, Knaapen en Omdus maakten tijdens de bijeenkomst concreet hoe innovatieve concepten zoals groene gevels (systemen waarbij klimplanten of modulaire gevelpanelen zorgen voor verkoeling en biodiversiteit), ROEF (dakconcept dat lichte, direct bruikbare groene daken combineert met waterberging) en Up2Us (bewonersparticipatie- en vergroeningstrajecten waarbij sociale en groene doelen worden verbonden) in de praktijk bijdragen aan klimaatadaptatie en toekomstbestendig vastgoed.

De verdieping op Resultaatgericht Samenwerken (RGS) gaf deelnemers een gemeenschappelijke taal om het vastgoed en de vergroening integraal en meetbaar aan te pakken. Staedion liet vervolgens zien hoe corporaties stappen zetten om groen als volwaardige asset te behandelen en RGS ook bij groen als werkwijze te hanteren.

Samen optrekken: van proef naar standaard

In de discussie werden kansen en drempels open op tafel gelegd, variërend van de rol van cultuurverschillen tot het belang van vroegtijdige samenwerking. De bijeenkomst werd afgesloten met de gezamenlijke conclusie dat dit naar meer smaakt. Door de combinatie van verouderende woningvoorraad en stijgende klimaateffecten zal vergroening van vastgoed de komende jaren structureel onderdeel worden van planmatig onderhoud.

De behoefte aan een vervolg op de verdieping op Resultaatgericht Samenwerken voor groen, verdere uitwisseling van praktijkcases en het betrekken van meer corporaties en gemeenten, werd breed gedeeld. De kennismakingsbijeenkomst was niet alleen een geslaagde eerste stap, maar mogelijk ook het startpunt van een blijvende samenwerking.