ZZP schijnzelfstandig of niet? Ook uitspraak in Uber-zaak

ZZP schijnzelfstandig of niet? Ook uitspraak in Uber-zaak

Na de uitspraak over de vermeende schijnzelfstandigheid van zzp’ers bij Deliveroo werd al duidelijk dat individuele beoordeling heel belangrijk is. Op 27 januari van dit jaar is daar een nieuwe uitspraak bij gekomen, dit keer over Uber-chauffeurs.

Individuele beoordeling blijft belangrijk

Het Gerechtshof Amsterdam oordeelde in het zogeheten Uber-arrest dat zes chauffeurs die in hoger beroep aan de kant van Uber mee procedeerden, zelfstandig ondernemer zijn en geen werknemer. Daarbij keek het hof onder andere naar:

• de hoogte van de investeringen die de chauffeurs zelf deden (bijvoorbeeld in hun auto),
• de vrijheid om zelf te bepalen wanneer ze werken,
• hun eigen strategie bij het wel of niet accepteren van ritten en de bijbehorende inkomsten,
• en het risico dat zij zelf lopen bij aansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid.

Het hof gaf ook aan dat het mogelijk is dat andere Uber-chauffeurs wél op basis van een arbeidsovereenkomst werken. In deze specifieke zaak kon het hof dat voor individuele chauffeurs of groepen chauffeurs echter niet vaststellen. Daarom zijn de vorderingen van de FNV afgewezen.

‘Ondernemerstoets’

De volledige uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam is hier te lezen. In het eerdere Deliveroo-arrest formuleerde het hof al negen zogenoemde gezichtspunten om te beoordelen of er sprake is van schijnzelfstandigheid. In de Uber-uitspraak krijgt vooral het negende gezichtspunt veel aandacht. Daarbij gaat het om de vraag of iemand zich in het economisch verkeer echt als ondernemer gedraagt of kan gedragen. Denk bijvoorbeeld aan:

• het opbouwen van een eigen reputatie,
• het doen van acquisitie,
• de fiscale behandeling,
• het aantal opdrachtgevers waarvoor iemand werkt of heeft gewerkt,
• en hoe lang iemand zich meestal aan één opdrachtgever verbindt.

Dat klinkt misschien wat juridisch, maar voor de rechter was het belangrijk dat de betreffende Uber-chauffeurs die aangaven dat zij zichzelf niet als werknemer zagen, een eigen klantenkring hadden, daar ook tijd en geld in investeerden en regelmatig voor meer dan één opdrachtgever werkten.

Zij-aan-zij werken?

Volgens ons hoeft samenwerken met een zzp’er op de werkvloer in principe dus geen probleem te zijn en wijst dit niet automatisch op schijnzelfstandigheid. Wel gelden er een aantal strikte voorwaarden:

• Er mag absoluut geen arbeidscontract zijn tussen de opdrachtgever en opdrachtnemer.
• De ZZP-er ontvangt niet hetzelfde loon voor zijn werkzaamheden (hij werkt op basis van een offerte en een overeenkomst van opdracht).
• De ZZP-er bepaalt zelf wanneer hij het werk uitvoert (dus geen opgelegde vaste of minimale werktijden) en zorgt zelf voor oplevering op een in overleg afgesproken tijdstip zoals overeengekomen in de overeenkomst van opdracht.
• Zorg ervoor dat de ZZP-er niet gedurende lange en ononderbroken tijd voor dezelfde opdrachtgever werkt. Want ook nu geldt nog steeds: de actuele, daadwerkelijke situatie is doorslaggevend.